Thank you. Your comment has been sent successfully! After confirmation, it will be displayed. Not Available for 24 Hours مسجد وکیل شیراز
مسجد وکیل شیراز
مسجد تاریخی
 Short description of مسجد وکیل شیراز
     کافیست با ورود به شیراز، سراغ محله درب شاهزاده را بگیرید تا مجموعه ای از جاذبه ها پیش روی تان قرار گیرند و رنگ تازه ای به گردش تان در این شهر ببخشند. در گوشه ای از این محله این مسجد وکیل است که شما را به درون خود می کشاند و دریچه ای تازه را پیش چشم تان می گشاید. این مسجد که با نام مسجد سلطانی نیز شناخته می شود، اثری به جا مانده از دوران زندیان بوده و به دستور کریم‌خان زند ساخته شده است.

این مسجد در همسایگی بازار و حمام وکیل قرار دارد که در کنار هم مجموعه وکیل را تشکیل می دهند. مسجد وکیل در بخش غربی بازار و در انتهای راسته شمشیرگرها واقع شده است و حدود 100 متر نیز با حمام فاصله دارد. وسعت زیاد این بنا به همراه زیبایی و اصول معماری به کار رفته در این مسجد، باعث شده تا از آن، به عنوان یکی از بناهای محبوب شیراز یاد شود. اداره این مسجد بر عهده سازمان اوقاف و امور خیریه‌ شیراز است و نام آن از ۱۸ تیر ۱۳۱۱ با شماره 182 در فهرست آثار ملی قرار دارد.بسیاری از ما کریم خان زند را می شناسیم؛ پادشاهی که در زمان حکومت خود، بناهای ارزشمند و باشکوهی را در ایران بنا نهاد و میراثی گرانبها از خود بر جای گذاشت. شهر شیراز مرکز فرماندهی وی بود و همواره در معرض توجه پادشاه قرار داشت. او در زمان حکومتش این شهر را به یکی از نقاط چشم نواز و آباد آن دوره تبدیل کرد و بناهایی خیره کننده را در آن ساخت. مسجد وکیل، حمام وکیل و بازار وکیل عماراتی به جای مانده از همان دوران هستند که به مجموعه‌ وکیل شهرت دارند. بر اساس اسناد، تاریخ ساخت مسجد به سال ۱۱۸۷ هجری قمری باز می‌گردد. اطلاعات نوشته های کهن ایران نشان می دهند که معماران و سازندگان مسجد وکیل، همزمان با احداث ساختمان میدان و بازار به ایجاد این بنای مذهبی مشغول بوده اند. نقل قول‌ها و متون تاریخی حکایت از این دارند که مسجد وکیل توسط حسین علی میرزا فرمانفرما -پسر فتحعلی‌شاه قاجار- مرمت شده است. قسمتی از کاشی کاری های طاق ها نیز توسط اداره حفاظت آثار باستانی مورد بازسازی قرار گرفته اند و بعد از انقلاب نیز بودجه هایی برای کف سازی و مرمت آن اختصاص داده شده است.

مسجد وکیل در سفرنامه به سوی اصفهان پیرلوتی (Pierre Loti) -نویسنده و جهانگرد فرانسوی-  این گونه معرفی شده‌است:

امروز خوشبختانه موفق شدم وارد مسجد کریم خان شوم بی شبهه اگر مدتی در این جا بمانم به همه محل‌هایی که دخول به آنها اکنون به طور کامل برایم ممنوع است، وارد می‌شوم. مردم این شهر نسبت به من بسیار ملایم و مهربانند. خطوط و نقوش معماری مسجد، ساده و بی‌آلایش است، ولی در همه جا، میناکاری و رنگ‌های سبز و قرمز دیده می‌شود و این تجمل به حد افراط رسیده‌است هیچ قسمتی از دیوار را نمی‌توان یافت که به دقت میناکاری نشده باشد. اکنون در کاخی لاجوردین و فیروزه فام هستیم.مسجد وکیل شیراز مساحتی بالغ بر ۱۱ هزار متر مربع و ۸۶۶۰ متر زیربنا دارد. بررسی های معماران و باستان‌شناسان نشان می دهد که طول و عرض مسجد از قسمت بیرونی، با ۱۲۰ و ۸۰ متر است و برخی بر این باورند که مساحت بخش مربوط به مسجد به ۹۶۰۰ متر مربع نیز می رسد. صحن و سرای مسجد به همراه شبستان ها و رواق ها ۸۰۰۰ مترمربع مساحت دارند؛ نزدیک به ۳۰۰۰ متر شبستان و رواق ها و ۵۰۰۰ مترمربع صحن و سرا. وسعت صحن مسجد به ۳۶۰۰ متر مربع می رسد و شبستان ۲۷۰۰ متر مربع وسعت دارد.

در منابع تاریخی نامی از معمار این مسجد به میان نیامده است؛ اما فرصت الدوله شیرازی یکی از اجداد خود به نام میرزا نصیر را به عنوان طراح این بنا معرفی می کند. از آنجا که میرزا نصیر حکیم باشی کریم خان زند بود، درستی این ادعا هنوز در هاله ای از ابهام قرار دارد. 

 طرح این مسجد دو ایوانی بوده و دو شبستان جنوبی و شرقی را در خود جای داده است. قسمت های مختلف این بنای تاریخی عبارتند از: در ورودی، دالان، حیاط، شبستان بزرگ، شبستان زمستانی، محراب، منبر مرمرین، حیاط‌خلوت، دو ایوان، طاق مروارید و ....

اگر چه تمام مسجد وکیل از طراحی زیبایی برخوردار است؛ اما سه طاق با شکوه آن چیز دیگری‌ست که عبارتند از: طاق سردر ورودی، طاق مروارید و طاق ورودی به شبستان بزرگ. چنین طاق های پرابهتی کمتر در شیراز به چشم می خورد. تزیینات بی نظیر این مسجد نیز عبارتند از: کاشی کاری های خیره کننده، حجاری های 48 ستون شبستان حوض وسیع و منبر مرمرین یکپارچه.

در نگاه اول و کمی دقت متوجه معماری و طراحی خاص این مسجد می شوید؛ طرحی که هماهنگی ملموسی را بین زیبایی‌های دنیوی و فرهنگ مذهبی و دینی مردم آن دوران را به نمایش می گذارد. این مسجد بر اساس بافت معماری سنتی این دیار ساخته شده و در یک مجموعه اجتماعی قرار گرفته است. سادگی تصاویر و خطوط معماری استفاده شده در ساخت این مسجد نیز ستودنی هستند و به کارگیری رنگ‌ها و هنرهای متنوع ایرانی بر دیوارها و قسمت‌های مختلف، مجموعه ای فوق العاده را ایجاد کرده است.یکی از نکات مسجد وکیل مردم واری آن است. یعنی رعایت تناسب اندام های ساختمانی با اندام های انسان و توجه به نیازهای او.

مهم ترین وجه تمایز مسجد وکیل شیراز با اغلب مساجد جامع شیوه های رازی، آذری و اصفهانی، نداشتن گنبدخانه است؛ این در حالی است که مساجد تا چندین قرن قبل و چندین قرن پس از آن دارای گنبدخانه بوده اند. شبستان مسجد وکیل دارای ارتفاع مناسبی است و تناسب ابعاد آنها به عنوان محل اصلی برگزاری نماز، ملاکی برای مردم واری آن به شمار می رود. در مسجد وکیل مناره ای به چشم نمی خورد و تنها دو ماذنه بر فراز سردر ورودی قرار دارد. فقدان عناصر مرتفع همچون گنبدخانه و مناره و استفاده از بافت صمیمانه آجری از نکات مهمی هستند که در مردم واری مسجد وکیل مطرح می شود. نبود مناره و وجود تزییناتِ محدود باعث شده تا مسجد فضای صمیمی تری داشته باشد و به نیازهای عملکردی نیز پاسخ دهد.

کشور ایران در زمان کریم خان غنی از غنایم هندی بود و این شاه در جهت بهبود وضعیت اقتصادی کارهای زیادی کرد. او می توانست مسجدی بزرگ و مجلل را از سازندگان مسجد وکیل بخواهد؛ اما ترجیح داد این بنا را با تجمل کمتری نسبت به سایر مساجد بسازد. کریم خان به پیشرفت امور ساختمانی مسجد تاکید داشت و به همین علت نوازندگانی را به سوی کارگران می فرستاد تا فضا را شاد کنند و نیرویی دو چندان به آنها ببخشند. علاقه مندی کریم خان به ساختمان به گونه ای بود که خودش ساختمان هایی را که می ساخت طراحی می کرد. 

نوع نگاه او به مسجد بسیار متفات بود و این را می شود از توصیف باستانی محمد ابراهیم باستانی پاریزی -تاریخ‌دان و نویسنده- به خوبی فهمید:

روزهایی که کریم خان مشغول ساختن مسجد وکیل بود، سرکارگران اصرار داشتند که زودتر محراب و منبر سنگی و کتیبه ها و کاشی ها تمام شود؛ اما خود کریم خان اصرار داشت و پی در پی به کارگرانی که مشغول ساختن مستراح ها و دستشویی بودند سر می زد و به آنها انعام می داد و آخرکار هم به پیشکار خود می گفت: تا مستراح های مسجد به حد کمال نرسد من کتیبه ها و سردر و محراب و ایوان ها را بازدید نخواهم کرد. یک بار میرزا جعفر وزیر به او گفت: خان! بهترین هنرمندان، نقاشان، کاشی سازان، گچ کاران و سنگ تراشان در کار مسجد کار می کنند و مستراح ها را استاد بناهای عادی و پیش پا افتاده می سازند، معماران گله داشتند که اگر اسم خان، بنا باشد بماند در اثر کار و کوشش و هنر ما خواهد بود نه این کارگران دست دومِ کلفت کار. کریم خان گفت: به این معماران بگو اگر بنا باشد خدا گناهان مرا ببخشد و بیامرزد به خاطر همین مستراح هاست نه به خاطر مسجدش چرا که مردم بیش از آن محراب و کتیبه به این مستراح ها احتیاج دارند.

این بدان معنی است که برای کریم خان نیازهای ضروری تر مردم به آوازه شاهی و مسجدش ترجیح می داد. 

این مسجد گنبدخانه ندارد و تمامی چشمه های شبستان یک اندازه هستند. این مساله نشان از این دارد که بین جایگاه های شبستان تفاوت ارزشی وجود ندارد؛ یعنی ناپسندی فاصله و تفاوت جایگاه مردم نسبت به شاه و تمایل کریم خان به نزدیک کردن مقام و موقعیت حاکم نسبت به توده مردم.

در کنار همه این ها ساخت مسجد وکیل تنها دو سال طول کشیده و این با سیاست های کریم خان زند کاملا مرتبط است؛ سیاست هایی مثل مخارج اندک دربار، وضع مالیات های سبک از مردم و توجه به آسایش و شادمانی آنها.




0/5 0 Rates
 
 
 Further information of مسجد وکیل شیراز
مذهبی تاریخ
بازدید یک تا سه ساعت
ارزان_قیمت
Saturday To Friday From 9 To 20 Open Now
شیراز، خیابان آیت الله طالقانی، غرب بازار وکیل
 Attractions similar to مسجد وکیل شیراز
  Attractions near مسجد وکیل شیراز


Loading...

First Login
    Tell us your opinion about this place    

For Rate First Login
People who seen this place

First Login
CopyRight©2018 Felexa, All rights reserved.




Loading...


Loading...


Loading...
Users Who like This